VINCENT VAN GOGHEen museum om vrij te ontdekken

EEN REIS LANGS DE SCHILDERIJEN

Zestien schilderijen,
zestien verhalen.

Van de donkere aardetinten in Nederland tot de bloemen en sterrennachten in Frankrijk: een geïllustreerde kennismaking met de meesterwerken van Vincent.

Bekijk alle werken ↗
Schilderij De aardappeleters van Vincent van Gogh
De aardappeleters · 1885 · Nuenen
Bron: Wikimedia Commons ↗
01 / 16

1885 · Nuenen

De aardappeleters

Gezichten bij het lamplicht

Vijf mensen zitten samen aan tafel in een schaarse lichtkring. Hun handen verraden het werk op het land. Van Gogh wil duidelijk maken dat deze boeren zelf het voedsel hebben verbouwd dat zij eten. Het schilderij is de grote bekroning van zijn jaren in Nederland.

Het donkere palet verschilt sterk van zijn latere werk in Zuid-Frankrijk. Toch blijft het onderwerp hetzelfde: aandacht voor het gewone leven en waardigheid voor mensen die zwaar werk verrichten.

Documentatie ↗
Schilderij Zelfportret van Vincent van Gogh
Zelfportret · 1889 · Saint-Rémy
Bron: Wikimedia Commons ↗
02 / 16

1889 · Saint-Rémy

Zelfportret

Jezelf als model gebruiken

Van Gogh schildert talloze zelfportretten, vooral in Parijs. Het is een manier om gezichten, kleuren en penseelstreken te oefenen zonder een model te hoeven betalen. In dit portret van 1889 contrasteert zijn gezicht met de bewegende lijnen van de achtergrond.

Een zelfportret is geen medische diagnose. De zorgvuldig gekozen kleuren, de blik en de schildertechniek vertellen veel over zijn kunstenaarschap.

Documentatie ↗
Schilderij Het gele huis van Vincent van Gogh
Het gele huis · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
03 / 16

1888 · Arles

Het gele huis

Een huis voor kunstenaars

De gele gevel aan een straat in Arles lijkt een eenvoudig stadsgezicht. Maar voor Vincent staat het huis voor een droom: samen met andere kunstenaars leven en werken. Het is ook het huis waar zijn beroemde slaapkamer zich bevond.

Het experiment met Gauguin duurt slechts kort. Het schilderij laat desondanks zien hoe belangrijk vriendschap en samenwerking voor Vincent waren.

Documentatie ↗
Schilderij Zonnebloemen van Vincent van Gogh
Zonnebloemen · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
04 / 16

1888 · Arles

Zonnebloemen

Geel als schildertaal

De zonnebloemen zijn veel meer dan een beroemd bloemstuk. Sommige bloemen bloeien nog uitbundig, andere hangen al naar beneden. Vincent onderzoekt geel, oker, oranje, groen en bruin en schildert met veel aandacht voor verf en vorm.

De bloemstukken waren mede bedoeld als versiering voor het Gele Huis, waar Gauguin zou komen wonen. Er bestaan verschillende versies, die goed laten zien hoe Vincent zijn composities ontwikkelde.

Documentatie ↗
Schilderij Caféterras bij nacht van Vincent van Gogh
Caféterras bij nacht · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
05 / 16

1888 · Arles

Caféterras bij nacht

De nacht schilderen zonder zwart

Een terras is fel verlicht, mensen lopen over een plein en boven de stad schitteren sterren. Vincent onderzoekt hoe je een nachtscène kunt schilderen met tegenstellingen tussen warm geel en koel blauw.

Het schilderij maakt van een gewone plek een wereld vol licht en beweging. Juist het ontbreken van grote zwarte vlakken maakt deze nacht zo bijzonder.

Documentatie ↗
Schilderij De slaapkamer van Vincent van Gogh
De slaapkamer · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
06 / 16

1888 · Arles

De slaapkamer

Een beeld van rust

Een bed, twee stoelen, een raam en portretten aan de muur: Vincent maakt van zijn kamer in het Gele Huis een schilderij. Hij wil rust oproepen met de kleuren, terwijl het vreemde perspectief voor spanning zorgt.

Er bestaan drie geschilderde versies. De verschillen laten zien hoe zorgvuldig Van Gogh over kleur nadacht: ze moest niet alleen mooi zijn, maar ook een gevoel overbrengen.

Documentatie ↗
Schilderij Sterrennacht boven de Rhône van Vincent van Gogh
Sterrennacht boven de Rhône · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
07 / 16

1888 · Arles

Sterrennacht boven de Rhône

Lichtsporen op het water

Nog voor zijn beroemde Sterrennacht schildert Vincent de Rhône onder de sterren. De stadslichten weerspiegelen zich als gouden strepen op het water. Op de oever staan twee mensen dicht bij elkaar.

Het werk toont dat nacht voor Van Gogh geen afwezigheid van kleur is. Blauw en geel verbinden hemel, stad en water.

Documentatie ↗
Schilderij Het nachtcafé van Vincent van Gogh
Het nachtcafé · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
08 / 16

1888 · Arles

Het nachtcafé

Kleur als gevoel

In een bijna leeg café staan een biljarttafel en enkele slaperige bezoekers. De rode muren en groene vloer vormen een sterke tegenstelling. Lampen verlichten de ruimte op een indringende manier.

Vincent gebruikt kleur niet alleen om een plaats te beschrijven, maar ook om een stemming op te roepen. De compositie voelt gespannen en ongewoon intens.

Documentatie ↗
Schilderij De zaaier van Vincent van Gogh
De zaaier · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
09 / 16

1888 · Arles

De zaaier

Zaaien voor de zon

Van Gogh bewondert Jean-François Millet, die veel boeren en landarbeiders schilderde. De figuur van de zaaier keert geregeld in zijn werk terug. In Arles geeft Vincent het onderwerp een nieuwe kracht met felle kleuren en een opvallende zon.

Een mens doet zijn dagelijkse werk terwijl de natuur om hem heen oplicht. Het werk kan gedachten oproepen aan geduld, arbeid en een nieuw begin.

Documentatie ↗
Schilderij Zelfportret met verbonden oor van Vincent van Gogh
Zelfportret met verbonden oor · 1889 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
10 / 16

1889 · Arles

Zelfportret met verbonden oor

Meer dan de wond

Na de ernstige crisis van december 1888 schildert Vincent zichzelf met een verband om zijn oor. Dat detail trekt alle aandacht, maar ook de kleuren, de blik en de voorwerpen in de achtergrond zijn zorgvuldig gekozen.

De biografische gebeurtenis is belangrijk, maar verklaart niet alles. Vincent blijft een schilder die zoekt naar vorm, kleur en een krachtige weergave van zichzelf.

Documentatie ↗
Schilderij Irissen van Vincent van Gogh
Irissen · 1889 · Saint-Rémy
Bron: Wikimedia Commons ↗
11 / 16

1889 · Saint-Rémy

Irissen

Bloemen vol beweging

Kort na zijn opname in Saint-Rémy schildert Vincent een bed met irissen. Bladeren en stengels kruisen elkaar en elke bloem lijkt een eigen beweging te hebben. Het geheel krijgt bijna een muzikaal ritme.

De scherpe contouren en het uitgesproken kleurgebruik herinneren aan Japanse prenten, die Vincent bijzonder bewonderde.

Documentatie ↗
Schilderij De sterrennacht van Vincent van Gogh
De sterrennacht · 1889 · Saint-Rémy
Bron: Wikimedia Commons ↗
12 / 16

1889 · Saint-Rémy

De sterrennacht

Een hemel in beweging

Sterren en maan lijken te bewegen in krachtige wervelingen. Een hoge cipres staat links, terwijl beneden een stil dorp ligt. Het schilderij is geen exacte weergave van het uitzicht vanuit zijn kamer, maar een bewuste compositie.

Het contrast tussen de onrustige hemel en de rustige huizen maakt het werk zo bijzonder. Het werd een icoon van de moderne kunst.

Documentatie ↗
Schilderij Amandelbloesem van Vincent van Gogh
Amandelbloesem · 1890 · Saint-Rémy
Bron: Wikimedia Commons ↗
13 / 16

1890 · Saint-Rémy

Amandelbloesem

Een geschenk bij een geboorte

Bloeiende amandeltakken steken af tegen een turkooizen hemel. Vincent schildert het als geschenk voor de geboorte van de zoon van Theo en Jo, die Vincent Willem heet. De bloemen staan voor een nieuw begin.

De uitsnede en de duidelijke lijnen verraden Vincents bewondering voor de Japanse kunst. Het is een schilderij vol licht en familiegeluk.

Documentatie ↗
Schilderij Portret van dokter Gachet van Vincent van Gogh
Portret van dokter Gachet · 1890 · Auvers-sur-Oise
Bron: Wikimedia Commons ↗
14 / 16

1890 · Auvers-sur-Oise

Portret van dokter Gachet

Een mens en een bloem

Dokter Paul Gachet begeleidt Vincent tijdens zijn verblijf in Auvers. Op het portret leunt de arts met zijn hoofd op een hand. Een vingerhoedskruidplant ligt naast hem. Het kleurgebruik geeft hem een weemoedige uitstraling.

Er bestaan twee geschilderde versies. Het portret toont hoe Vincent houding, lijn en kleur gebruikt om een persoonlijke ontmoeting vast te leggen.

Documentatie ↗
Schilderij De rode wijngaard van Vincent van Gogh
De rode wijngaard · 1888 · Arles
Bron: Wikimedia Commons ↗
15 / 16

1888 · Arles

De rode wijngaard

Werk in het avondlicht

Mensen zijn aan het oogsten in een wijngaard onder een laagstaande zon. Rood en geel overheersen de scène. Het dagelijkse werk en de natuur vormen een schilderij vol warmte en beweging.

Dit werk behoort tot de gedocumenteerde verkopen tijdens Vincents leven. De bewering dat het zijn enige verkochte schilderij was, is een vereenvoudiging.

Documentatie ↗
Schilderij Korenveld met kraaien van Vincent van Gogh
Korenveld met kraaien · 1890 · Auvers-sur-Oise
Bron: Wikimedia Commons ↗
16 / 16

1890 · Auvers-sur-Oise

Korenveld met kraaien

Een landschap vol vragen

Drie paden lopen door een geel korenveld onder een donkere hemel. De vogels en krachtige penseelstreken geven het schilderij een dramatische sfeer. Daarom wordt het vaak verbonden met de laatste dagen van Vincents leven.

Het is echter niet bewezen dat dit zijn laatste schilderij was. Het werk verdient aandacht om zijn kleuren en gedurfde compositie, los van de latere verhalen over zijn dood.

Documentatie ↗

Ieder werk heeft zijn eigen verhaal. In de volledige catalogus kunt u onderwerpen, versies en dateringen vergelijken. Voor herkomst en toeschrijving verwijzen wij naar de wetenschappelijke bronnen.

Terug naar het museum ↗