VINCENT VAN GOGHEen museum om vrij te ontdekken

DE CORRESPONDENTIE / BRIEF 218

Brief 218
Theo van Gogh

18 april 1882 · The Hague

VanVincent van Gogh
AanTheo van Gogh
Oorspronkelijke taalOrigineel: Nederlands

Titel van de wetenschappelijke editie: To Theo van Gogh. The Hague, Tuesday, 18 or Wednesday, 19 April 1882.

← Alle brieven← Vorig document Volgend document →
TWEE TEKSTEN · TWEE TALEN
ORIGINELE TRANSCRIPTIE

Origineel: Nederlands

Waarde Theo,

Heden heb ik aan U afgezonden 1 Teek. Moestuinen op de Laan van Meerdervoort.1

Nu hebt gij dus een figuur van me2 & een landschap. en mij dunkt gij zult zien dat ik niet op de zelfde hoogte blijf.

Ofschoon dit “maar wit & zwart” is & onverkoopbaar??? en onbehagelijk??? zoo hoop ik toch dat er iets pittigs in moge zijn. En meen dat wel verre van ’t mij kwalijk te nemen dat ik mij toeleg bepaald op ’t teekenen van de dingen, men daarin juist ’t bewijs kan zien van dat ik den meest praktischen weg insla. Aangezien men makkelijker van ’t teekenen tot ’t schilderen kan komen dan omgekeerd schilderijen maken zonder er de noodige studies voor te teekenen.

Het spreekt van zelf dat het mij veel displeizier veroorzaakt en mij ’t leven niet makkelijker maakt als zulken op wier sympathie ik min of meer meende te kunnen rekenen, zooals Mauve & H.G.T., onverschillig of vijandig & hatelijk worden. Van Mauve heb ik niets vernomen, nu eens is hij ziek, dan eens heeft hij rust noodig of heeft het overdruk.– Wat was zijn schilderij voor den salon mooi. Maar gij begrijpt die dingen zelf wel en dus basta.–

Nu heeft dit teekeningetje ook een klein grijs passepartout3 noodig.

Gij schrijft dat ge verhuisd zijt, 4 ik zal mijn best doen om nu en dan iets voor de muren van uwe nieuwe woning te maken.

Ik heb daarvoor misschien ook nog wel eenige mooie houtsneden als ge daar schik in hebben mogt, aangezien ik van een paar mooie dingen duplicaten heb. Doch die moet ge dan van den zomer als ge komt maar eens zien.

Ik ben wel niet verhuisd doch ik heb toch eene verandering in mijn woning gemaakt door nl. op den zolder een slaapkamertje te laten afschietena zoodat ik nu meer ruimte op ’t atelier heb, te meer daar de kagchel weg is.5

Ziet ge, wat ’t teekenen betreft, daar komt enorm veel kijken wat menigeen maar zou willen verdonkeremanen. Daar hebt ge de juiste perspectief van een interieur b.v. (ik zal U daarvan ook wel eens iets zenden), daar hebt ge de groote lijnen van een landschap en danb zie ik voor mij geen kans er te komen zonder studie van ’t naakt figuur. Dat alles is essentieel teekenen, heeft men dat eenigzins onder de knie dan komt er veel licht en ik voor mij ga heel bedaard mijn weg, wetende dat ik nog wel den een of ander die meent over die dingen te kunnen heenspringen eerlang zal inhalen mits ik maar voet bij stek houd.

Nu, het beste U toegewenscht – het is hier zeer guur & winderig ’t welk mij bijzonder embêteert omdat ik niet voortkan aan de stadsgezigten voor C.M. die ik anders tusschen de droppeltjes door zou snappen.6 Maar ’t zal wel weer eens zacht worden.

Met een handdruk,

t. à t.

Vincent

Er is aan dit teekeningetje misschien meer moeite geweest dan aan menige aquarel. Ik zond het Bd Montmartre7 omdat ge ’t dan meteen kunt opzetten en vlak leggen.

VERTALING UIT DE WETENSCHAPPELIJKE EDITIE

Engels

My dear Theo,

Today I sent you 1 drawing of Kitchen gardens in Laan van Meerdervoort.1

So now you have a figure of mine2 and a landscape. And I think you’ll see that I’m not staying at the same level.

Even though this is ‘only white and black’ and unsaleable??? and disagreeable??? I still hope that there may be something strong in it. And I think that, far from holding it against me for devoting myself specifically to drawing things, one can see it as definite proof that I’m taking the most practical path. Considering that one can more easily go from drawing to painting than the other way round: making paintings without drawing the necessary studies.

It goes without saying that it gives me great displeasure and doesn’t make my life any easier when those whose sympathy I more or less thought I could count on, such as Mauve and H.G.T., become indifferent or hostile and hateful. I haven’t heard anything from Mauve, sometimes he’s ill, at other times he needs to rest or is too busy. How beautiful his painting for the Salon was. But you understand these things yourself, so enough of this.

This little drawing also needs a small grey mount.3

You write that you’ve moved house.4 I’ll do my best to make something now and then for the walls of your new home.

I may also have a few nice woodcuts, if you’d like them, since I have duplicates of several nice things. But you must look at them when you come this summer.

Though I haven’t moved, I’ve nevertheless made a change in my house by having a bedroom partitioned off in the attic, so I now have more room in my studio, the more so because the stove is gone.5

Drawing, you see, involves all kinds of things that many would prefer to disregard. There’s the true perspective of an interior, for example (sometime I’ll send you one of those as well), there are the broad outlines of a landscape, and as for me, I see no chance of success without studying the nude. All of that is essentially drawing, much is clarified when one has mastered that to some extent, and I, for my part, go calmly on my way, knowing that if I persevere, before long I’ll overtake those who think they can skip over such things.

Well, I wish you the best – it’s very bleak and windy here, which I find particularly annoying because I can’t get on with the townscapes for C.M., which I’d otherwise capture in my spare moments.6 But surely it will become mild again.

With a handshake,

Ever yours,

Vincent

Perhaps more effort went into this little drawing than into many a watercolour. I sent it to blvd Montmartre7 so that you could immediately mount it and press it flat.

Over de tekst. Originele transcriptie en Engelse vertaling uit de wetenschappelijke editie van het Van Gogh Museum en het Huygens Institute. Voor het lezen zijn regeleinden en sommige TEI-tekens vereenvoudigd; editoriale aantekeningen zijn beschikbaar. Nederlandse originele brieven blijven hier vanzelfsprekend in het Nederlands. Raadpleeg voor wetenschappelijke citaten de oorspronkelijke editie.

Aantekeningen bij de editie

Engelstalige aantekeningen uit de wetenschappelijke editie, vereenvoudigd weergegeven.

  1. Source
    Original manuscript
  2. Datation
    Letter 218 was written after 217, because Vincent writes ‘So now you have a figure of mine and a landscape’ (see here); in 217 Theo had only Sorrow (the ‘figure’). The letter was written before letter 219, in which Van Gogh writes about the previously sent ‘drawings’ (plural, see here). The dating is based on Van Gogh’s remark that it is ‘very bleak and windy’; in the coastal region temperatures dropped several degrees on 18 April, and on 18 and 19 April there were strong winds (KNMI).
  3. 1
    This drawing is not known.
  4. 2
    This figure is an unknown version of Sorrow (see letter 216).
  5. 3
    As regards this advice, which was probably prompted by reading Edmond and Jules de Goncourt’s Gavarni, l’homme et l’oeuvre , see letter 216, n. 4.
  6. 4
    Theo, in Paris, had moved to 25 rue Laval (also called rue de Laval, now rue Victor Massé), in the ninth arrondissement. The exact date of this move is not known, but it definitely took place at the beginning of April. Theo lived at this address until June 1886.
  7. 5
    It was customary to dismantle the stoves in the spring, so that the rooms seemed larger. They were replaced in the autumn (cf. letter 274). The stove of the studio is visible in the following drawings: F - / JH 91, F 1116a / JH 139, F 936 / JH 140, and F 898 / JH 141.
  8. 6
    An expression that means ‘to make the most of opportune moments’. In the context of this letter, however, it could have been meant literally, although ‘bleak and windy’ do not necessarily spell rain. With regard to ‘snappen’, meaning: ‘grijpen’, ‘op papier zetten’ (seize, capture, commit to paper), cf. Van Gogh’s choice of words ‘dingen op heterdaad vatten’ (capture things first-hand) in letter 220.
  9. 7
    The branch of Goupil’s where Theo worked was located at 19 boulevard Montmartre.
  10. a
    Meaning: ‘laten afscheiden door middel van een wand’ (partition it off by means of a wall).
  11. b
    Meaning: ‘voorts’ (furthermore).

Bronnen en rechten

Vincent van Gogh: The Letters, onder redactie van Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker, Van Gogh Museum / Huygens Institute. XML-gegevens uit de eDITem-editie (repositoryversie: 2550cfb4b68e). Nichtkommerzielle Wiedergabe und Bearbeitung unter der Lizenz CC BY-NC-SA 4.0. Änderungen: Übertragung in HTML, vereinfachte Zeilenumbrüche und neue Navigation. Die Faksimiles und Archivabbildungen bleiben bei den besitzenden Institutionen zugänglich.